Punkt Informacji Europejskiej Europe Direct – Warszawa

Punkt Informacji Europejskiej Europe Direct – Warszawa

9 maja – Dzień Europy

Increase Normal Decrease
Prześlij innym
opublikowano: Piątek, 08 Maja 2020 - 12:26, kgano

Dokładnie 70 lat temu, 9 maja 1950 roku, Robert Schuman - francuski Minister Spraw Zagranicznych - w Sali Zegarowej gmachu Ministerstwa przedstawił w imieniu francuskiego rządu Plan dla Europy.

9 maja – Dzień Europy

„Wartość Europy to Europa wartości”[1]

Dokładnie 70 lat temu, 9 maja 1950 roku, Robert Schuman - francuski Minister Spraw Zagranicznych - w Sali Zegarowej gmachu Ministerstwa przedstawił w imieniu francuskiego rządu Plan dla Europy.  Plan, przedstawiający ideę Wspólnoty Europejskiej, został de facto opracowany przez Jean Monnet’a (francuskiego urzędnika Ligi Narodów, komisarza ds. planowania gospodarki). Monnet jednak  „potrzebował kogoś, kto miał władzę i miałby odwagę się nią posłużyć, żeby niespodziewanie wprowadzić tak wielką zmianę”. Dlatego też plan wygłosił sam Minister, a na jego cześć nazwano go „Deklaracją Schumana”.

Dlaczego projekt, który w pierwszej chwili wyglądał jak jedna z wielu propozycji handlowych, polegającej na wspólnym zarządzaniu wydobyciem węgla i produkcji stali, stał się tak przełomowy dla losów Europy?

Moment, w którym Schuman wygłosił Deklarację był szczególny. Tuż po wojnie Europa była zrujnowana, wyczerpana i podzielona na dwa zwalczające się obozy - Wschód i Zachód. Z jednej strony w pełni gotowa, by korzystać z naturalnych surowców i szybko odbudowywać fabryki, drogi, mosty, domy. Z drugiej strony, towarzyszące napięcie, brak zaufania oraz wspomnienie II wojny światowej powodowało, że te same surowce: węgiel i stal, mogły posłużyć powstaniu kolejnego imperium zbrojeniowego i rozpętaniu kolejnej wojny. Tym bardziej, że bogactwo węgla to niemieckie zagłębia Ruhry i Saary zaś w rudy żelaza niezwykle obfitowała francuska Lotaryngia. Produkcja stali zakładała współpracę tych regionów, czyli współpracę Francji i Niemiec – odwiecznych rywali. "Przez konsolidację podstawowej produkcji i instytucję Wysokiej Władzy, której decyzje będą wiążące dla Francji, Niemiec i wszystkich krajów, które potem dołączą, propozycja jest pierwszym konkretnym krokiem ku europejskiej federacji, niezbędnego warunku zachowania pokoju”[2]

Wkrótce potem do propozycji pozytywnie odniosły się Niemcy Zachodnie, Belgia, Holandia, Luksemburg i Włochy. Wielka Brytania - pomimo zaproszenia - nie przystąpiła do umowy, kierując się względami narodowej suwerenności gospodarczej. Pierwszym prezydentem Wysokiej Władzy został Jean Monnet, który w uznaniu zasług w 1976 roku otrzymał jako pierwszy tytuł Honorowego Obywatela Europy przyznany przez szefów rządów Wspólnoty Europejskiej.

A Robert Schuman? Luksemburczyk z urodzenia, wykształcony w Niemczech, rzymski katolik
z przekonania i Francuz z serca. „Wizjoner. Realista. Mąż stanu. Pragmatyk – wszystkie pasują do Schumana, ale chyba najbardziej odpowiednie w jego przypadku jest wskazanie, że był człowiekiem dialogu”[3]. Robert Schuman był gorliwym katolikiem, „świętym w garniturze”, człowiekiem, który „poprzez pojednanie chciał zbudować ‘wspólnotę narodów’ w wolności, sprawiedliwości, solidarności i pokoju, które są głęboko zakorzenione w wartościach chrześcijańskich, w szacunku do człowieka, w prawach człowieka i swobodach obywatelskich”[4]. Dlatego też Kościół katolicki rozpoczął 14 maja 2004 proces beatyfikacyjny Roberta Schumana.

Na rezultaty Deklaracji Schumana nie trzeba było długo czekać – dwa lata po jej ogłoszeniu powstała Europejska Wspólnota Węgla i Stali, a w roku 1957 Europejska Wspólnota Gospodarcza oraz Euratom – podstawy funkcjonujących do dziś instytucji europejskich.

W 2012 roku marzenie Schumana ziściło się bardziej, niż kiedykolwiek wcześniej. Unia Europejska i jej obywatele otrzymali bowiem Pokojową Nagrodę Nobla w uznaniu wysiłków na rzecz pokoju, pojednania, demokracji i praw człowieka na Starym Kontynencie. „W Unii Europejskiej chodzi o coś więcej niż tylko pokój między narodami. Urzeczywistnia ona również, jako wspólnota wartości, wizję wolności i sprawiedliwości”.[5]

Obecnie, do Unii Europejskiej należy 27 państw. Państw, które muszą nadal pamiętać jak bardzo aktualne są słowa Schumana: „Europa nie powstanie od razu ani w całości: będzie powstawała przez konkretne realizacje, tworząc najpierw rzeczywistą solidarność.”[6]

Wartości europejskie, w tym wspólnota i solidarność jak i konkretne działania potrzebne nam są szczególnie dzisiaj, w dobie pandemii. Tu każde państwo, zamiast działać indywidualnie, musi najpierw wyraźnie opowiedzieć się po stronie Wspólnoty i dać coś od siebie po to, by solidarnie skorzystali na tym wszyscy Europejczycy. „Ta solidarność jest zaraźliwa – i to właśnie ona leży u podstaw naszej Unii. Dzięki temu impulsowi wróciła prawdziwa Europa. Taka, która współpracuje, by osiągnąć coś, czego nikt z nas nie mógłby zrobić sam”[7].

O obchodach tegorocznego Dnia Europy i działaniach podejmowanych w Internecie znajdą Państwo informacje na stronie https://europa.eu/european-union/about-eu/symbols/europe-day_pl

 

Punkt Informacji Europejskiej Europe Direct - Warszawa




[1] Robert Schuman

[2] Tekst „Deklaracji Schumana”

[3] Anna Radwan z wprowadzenia do książki „Schuman i jego Europa” (wyd. Fundacja Schumana)

[4] Fragment oświadczenia z dokumentów beatyfikacyjnych, uzasadnienie napisane przez Instytut Świętego Benedykta Patrona Europy, który skupia europejskich polityków, intelektualistów i duchownych

[5] Przemówienie z okazji przyjęcia przez UE Pokojowej Nagrody Nobla w 2012 r.

[6] Deklaracja Schumana

[7] „Jak Europa odzyska siły”, Ursula von der Leyen, Przewodnicząca Komisji Europejskiej

Obraz:Parlament Europejski

Strona wykorzystuje pliki cookies. W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce prywatności.